Als je in Spanje wilt werken of ondernemen, kom je twee begrippen al snel tegen: de autonome gemeenschappen (regio’s met eigen bevoegdheden) en de autónomo (zelfstandige). Die twee zijn met elkaar verweven, omdat een deel van je belasting en administratie via de regio loopt. Hieronder krijg je een helder beeld van hoe Spanje bestuurlijk is opgebouwd, wat een autónomo precies is en welke belastingverplichtingen daar in de praktijk bij horen.
Hoe Spanje is ingedeeld: autonome gemeenschappen in het kort
Spanje bestaat uit 17 autonome gemeenschappen (comunidades autónomas) en 2 autonome steden (Ceuta en Melilla). Je kunt het zien als regio’s met een eigen regering en parlement. Ze hebben ruimte om beleid te maken op onderwerpen die direct invloed kunnen hebben op wonen en werken, zoals gezondheidszorg, onderwijs, sociale regelingen en in sommige gevallen belastingen.
Onder die autonome gemeenschappen vallen provincies en gemeenten. In je dagelijkse leven heb je vooral met drie niveaus te maken: de nationale overheid (Madrid), de autonome gemeenschap (bijvoorbeeld Valencia of Andalusië) en jouw gemeente (ayuntamiento).
Waarom dat voor jou als ondernemer relevant is
Als jij in Spanje gaat wonen en als zelfstandige aan de slag gaat, krijg je te maken met regels en loketten op meerdere niveaus. Veel “grote” fiscale zaken lopen landelijk via de Spaanse belastingdienst (Agencia Tributaria). Tegelijk kan je autonome gemeenschap regels hebben die je portemonnee raken, bijvoorbeeld via regionale heffingen of verschillen in aftrekposten en tarieven bij bepaalde belastingen.
Wat autonome gemeenschappen wél en níet zelf bepalen
Het is handig om te weten waar je regionale verschillen kunt verwachten. De basis van de inkomstenbelasting en btw is landelijk geregeld, maar de uitvoering en een aantal onderdelen kan per regio verschillen.
- Landelijk (voor bijna iedereen gelijk): btw (IVA), de meeste regels rond inkomstenbelasting (IRPF) en de sociale zekerheidsbijdragen via de socialezekerheidsinstantie.
- Met regionale invloed: een deel van de inkomstenbelasting (IRPF) kent een regionale component; sommige aftrekken en tarieven kunnen per autonome gemeenschap verschillen. Ook bepaalde belastingen rond vermogen/erfenis/schenking kennen regionale variatie.
- Gemeentelijk: lokale belastingen en vergunningen (denk aan afval, bedrijfsactiviteiten op locatie, openingstijden/terrassen) kunnen per gemeente anders uitpakken.
Verwacht dus geen compleet andere “belastingwereld” per regio, maar wel genoeg verschillen om bij een verhuizing of keuze voor een vestigingsplaats even scherp te zijn.
Wat betekent “autónomo” in Spanje?
Een autónomo is in Spanje een natuurlijke persoon die zelfstandig werkt: freelancer, zzp’er, eenmanszaak, of iemand met een kleine onderneming zonder aparte BV-structuur. Het begrip gaat niet alleen over “zelfstandig werken”, maar vooral over je status richting de Spaanse overheid: je staat geregistreerd als zelfstandige en draagt zelf zorg voor je belastingaangiftes en socialezekerheidsbijdragen.
Twijfel je tussen in loondienst of zelfstandig? Dan helpt het om eerst te begrijpen hoe werken in Spanje in het algemeen is ingericht. Dat staat los van de autónomo-regels en vind je op onze pagina over werken in Spanje.
Autónomo is niet hetzelfde als “een bedrijf”
In Nederland en België voelt “zelfstandig” soms als “ik heb een bedrijf”. In Spanje kun je zelfstandig werken zonder dat je een aparte rechtspersoon opricht. Je handelt dan onder je eigen naam (of handelsnaam) en jij bent direct verantwoordelijk voor administratie, facturatie en afdrachten. Wie echt een onderneming wil opzetten met een andere juridische vorm, pakt het anders aan. Dat onderwerp hoort bij een bedrijf starten in Spanje.
De basisverplichtingen van een autónomo: drie pijlers
Als je je oriënteert, is het vooral belangrijk dat je deze drie pijlers snapt. De details (formulieren, uitzonderingen, termijnen) hangen af van je activiteit en situatie, maar de structuur is vrijwel altijd hetzelfde.
1) Registratie en administratie
Je moet je activiteit registreren en je administratie op orde hebben. Dat betekent: facturen uitreiken volgens Spaanse eisen, kosten en inkomsten bijhouden en bewijsstukken bewaren. In Spanje is het vrij normaal om hiervoor een gestor (administratiekantoor) te gebruiken, zeker als je Spaans nog niet vlot is of als je grensoverschrijdende klanten hebt.
2) Inkomstenbelasting (IRPF)
Als autónomo betaal je inkomstenbelasting via de IRPF (Impuesto sobre la Renta de las Personas Físicas). In de kern is dat belasting over je winst: omzet minus aftrekbare zakelijke kosten. De IRPF bestaat uit een landelijk deel en een regionaal deel, waardoor je uiteindelijke belastingdruk mede kan afhangen van je autonome gemeenschap.
In de praktijk krijg je te maken met vooruitbetalingen (periodiek) en een jaarlijkse aangifte waarin alles wordt rechtgetrokken. Hoeveel je betaalt hangt af van je winst, je persoonlijke situatie en welke aftrekken in jouw regio gelden.
3) Sociale zekerheid (Seguridad Social)
Naast belasting betaal je als zelfstandige een maandelijkse bijdrage aan de sociale zekerheid. Dit is niet “een belasting op winst”, maar een aparte verplichting die hoort bij je status als autónomo. Die bijdrage is gekoppeld aan je zelfstandige activiteit en geeft toegang tot bepaalde sociale voorzieningen (zoals zorg en, onder voorwaarden, uitkeringen).
Btw (IVA): wanneer wel, wanneer niet?
Veel zelfstandigen moeten btw (IVA) rekenen op hun facturen en periodiek afdragen. Of dat voor jou geldt hangt af van wat je verkoopt (diensten/producten) en aan wie. Een aantal activiteiten kent vrijstellingen of andere regimes, maar dat zijn uitzonderingen die je pas goed kunt beoordelen als je precies weet wat je gaat doen.
Wat je vooral wilt onthouden in deze oriëntatiefase: IVA is een aparte stroom naast je inkomstenbelasting. Je “verdient” die btw niet; je int hem voor de staat en draagt hem later af (na verrekening van betaalde btw op zakelijke kosten).
Regionale verschillen die je als nieuwkomer vaak merkt
De grootste misvatting is dat je als autónomo in de ene regio “compleet andere belastingen” hebt dan in de andere. Dat klopt niet. Wat je wél vaak merkt:
- Verschillen in regionale aftrekken en tarieven binnen de IRPF. Dat kan je nettoresultaat beïnvloeden, zeker bij lagere of juist hogere inkomens.
- Verschillen in heffingen rond vermogen, erfenis of schenking (als dat in jouw situatie speelt). Dit is niet specifiek “autónomo”, maar wel iets waar emigranten soms mee te maken krijgen.
- Lokale regels en kosten (vergunningen, gemeentelijke belastingen) als je een fysieke activiteit hebt, zoals een praktijkruimte, winkel of horeca.
Werk je volledig online en zonder fysieke locatie, dan zijn regionale verschillen vaak kleiner in je dagelijkse bedrijfsvoering, maar ze kunnen nog steeds meespelen via de IRPF-component.
Wanneer ben je in Spanje belastingplichtig als zelfstandig ondernemer?
Voor de meeste mensen hangt dit samen met waar je fiscaal woont en waar je activiteit plaatsvindt. Als je in Spanje woont en je leven daar is gevestigd, val je doorgaans onder het Spaanse belastingstelsel. Werk je (deels) voor klanten in Nederland of België, dan verandert dat niets aan het feit dat je in Spanje aangifte moet doen, maar het kan wel gevolgen hebben voor btw of voor situaties met dubbelbelastingregels.
Dit is een punt waar je snel buiten de “basis” komt. Zodra je inkomsten uit meerdere landen hebt of nog (deels) in NL/BE staat ingeschreven, is het verstandig om je plan te laten checken door een specialist.
Wat je vooraf het beste kunt uitzoeken (zodat je niet verrast wordt)
Als je nog aan het oriënteren bent, helpt het om jezelf een paar concrete vragen te stellen. De antwoorden bepalen namelijk welke verplichtingen het zwaarst wegen:
- Ga je in Spanje wonen of werk je tijdelijk vanuit Spanje?
- Verkoop je vooral diensten, producten, of een mix?
- Werk je voor Spaanse klanten, EU-klanten, of vooral voor Nederland/België?
- Heb je een fysieke werkplek (kantoor, praktijk, winkel) of werk je volledig online?
- Wil je solo starten als autónomo of denk je aan een bedrijfsvorm met meer scheiding tussen privé en zakelijk?
Bij die laatste vraag hoort een aparte keuze rond ondernemen in bredere zin. Als je nog twijfelt over zelfstandig versus andere vormen, lees dan verder op onze pagina over ondernemen in Spanje.
Veelgemaakte denkfouten bij “autónomo worden”
“Ik betaal alleen belasting als ik winst maak”
Voor inkomstenbelasting klopt dat in grote lijnen: geen winst is meestal geen IRPF over winst. Maar je maandelijkse bijdrage aan de sociale zekerheid loopt vaak wél door zolang je geregistreerd bent als autónomo. Dat maakt starten (en stoppen) een serieuze beslissing.
“Btw is mijn inkomstenbelasting”
IVA en IRPF zijn twee verschillende dingen. Btw draag je af over je omzet (na verrekening), inkomstenbelasting betaal je over je winst. Wie dat door elkaar haalt, komt snel cashflow in de knel.
“De regels zijn overal in Spanje hetzelfde”
De basis is gelijk, maar je autonome gemeenschap kan via de regionale component van de IRPF en bepaalde andere heffingen toch verschil maken. Als je nog moet kiezen waar je gaat wonen, kan het lonen om dit mee te nemen in je oriëntatie.
Waar dit onderwerp stopt (en waar je verder leest als je klaar bent voor de volgende stap)
Deze pagina geeft je de structuur: Spanje is verdeeld in autonome gemeenschappen met eigen bevoegdheden, en als autónomo krijg je te maken met inkomstenbelasting (IRPF), btw (IVA) en sociale zekerheid. De concrete stappen om je in te schrijven en de praktische opzet van je administratie hangen af van jouw type werk en situatie. Als je al weet dat je echt als zelfstandige wilt starten en je de oprichting praktisch wilt aanpakken, sluit dat aan op het onderwerp bedrijfsvorm en start van je onderneming.
Veelgestelde vragen over werken als autónomo in Spanje
Wat is een autónomo in Spanje?Een autónomo is in Spanje een natuurlijke persoon die zelfstandig werkt, zoals een freelancer, zzp’er, of iemand met een kleine onderneming zonder aparte BV-structuur. Deze status betekent dat je zelf verantwoordelijk bent voor je belastingaangiftes en socialezekerheidsbijdragen.
Welke belastingplicht heeft een autónomo?Als autónomo ben je verplicht om inkomstenbelasting (IRPF) te betalen over je winst. Daarnaast betaal je een maandelijkse bijdrage aan de sociale zekerheid. Ook moet je mogelijk btw (IVA) in rekening brengen en afdragen, afhankelijk van je activiteiten en klanten.
Hoe verschillen de belastingregels per autonome gemeenschap in Spanje?De basis van de inkomstenbelasting en btw is landelijk, maar er zijn regionale variaties, met name in de aftrekken en tarieven van de IRPF. Ook kunnen er regionale verschillen zijn in heffingen rond vermogen, erfenis of schenking.
{
“@context”: “https://schema.org”,
“@type”: “FAQPage”,
“mainEntity”: [{
“@type”: “Question”,
“name”: “Wat is een autónomo in Spanje?”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “Een autónomo is in Spanje een natuurlijke persoon die zelfstandig werkt, zoals een freelancer, zzp’er, of iemand met een kleine onderneming zonder aparte BV-structuur. Deze status betekent dat je zelf verantwoordelijk bent voor je belastingaangiftes en socialezekerheidsbijdragen.”
}
},{
“@type”: “Question”,
“name”: “Welke belastingplicht heeft een autónomo?”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “Als autónomo ben je verplicht om inkomstenbelasting (IRPF) te betalen over je winst. Daarnaast betaal je een maandelijkse bijdrage aan de sociale zekerheid. Ook moet je mogelijk btw (IVA) in rekening brengen en afdragen, afhankelijk van je activiteiten en klanten.”
}
},{
“@type”: “Question”,
“name”: “Hoe verschillen de belastingregels per autonome gemeenschap in Spanje?”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “De basis van de inkomstenbelasting en btw is landelijk, maar er zijn regionale variaties, met name in de aftrekken en tarieven van de IRPF. Ook kunnen er regionale verschillen zijn in heffingen rond vermogen, erfenis of schenking.”
}
}]
}