Met kinderen emigreren naar Spanje

Met kinderen emigreren naar Spanje vraagt net wat meer voorbereiding dan “alleen” verhuizen. Je wilt weten hoe school werkt, hoe je kind snel meedraait in taal en vrienden, en welke praktische zaken je niet mag missen. Hieronder vind je de basis: welke schoolroutes er zijn, wat je realistisch kunt verwachten van integratie en welke stappen je het best op volgorde zet.

Welke schoolkeuze heb je in Spanje?

In grote lijnen heb je drie routes: openbaar (público), privé (privado) en “concertado” (deels gesubsidieerd, vaak met een religieuze achtergrond). Wat het beste past, hangt minder af van “kwaliteit in het algemeen” en meer van jullie regio, taalkeuze en hoe snel je kind moet instromen.

Openbare school (público)

Openbaar onderwijs is in Spanje de standaard. Het is toegankelijk en meestal de logische keuze als je echt in het Spaanse leven wilt landen. Verwacht dat de instructietaal Spaans is, en in sommige regio’s daarnaast een regionale taal.

• Pluspunten: snelle integratie, veel lokale contacten, lage kosten.
• Aandachtspunten: taalstart kan pittig zijn, en plaatsing kan afhangen van je adres en beschikbare plekken.

Concertado

Concertado-scholen zitten tussen openbaar en privé in. Ze krijgen overheidsgeld, maar vragen vaak toch een bijdrage (bijvoorbeeld voor activiteiten of “servicekosten”). Ze zijn populair, waardoor inschrijving soms competitiever is.

• Pluspunten: vaak goede reputatie en structuur, soms kleinere klassen.
• Aandachtspunten: bijkomende kosten en beleid kan per school sterk verschillen.

Privé en (internationale) scholen

Privéscholen en internationale scholen kunnen fijn zijn als je kind eerst in het Engels (of soms Nederlands) moet landen of als je na een paar jaar mogelijk terugkeert. De schoolkalender en aanpak lijken dan vaak meer op wat je kent, maar de integratie in de buurt verloopt soms trager.

• Pluspunten: onderwijs in andere taal, vaak veel begeleiding voor nieuwe leerlingen.
• Aandachtspunten: aanzienlijk hogere kosten en reistijd kan oplopen.

Wat is “concertado” onderwijs in Spanje? Een concertado-school is een privéschool die deels door de overheid wordt gesubsidieerd. Daardoor is het meestal goedkoper dan volledig privé, maar er zijn vaak wel bijdragen of kosten voor extra’s.

Belangrijke verschillen: taal, regio en type diploma

Spanje is geen “één systeem”. In regio’s met een co-officiële taal (zoals Catalonië, Valencia-regio en de Balearen) speelt die taal vaak een grote rol op school. Dat is niet per se een probleem, maar het is wél iets om vooraf bewust te kiezen.

Onderwijstaal: Spaans en soms een regionale taal

Informeer bij scholen hoeveel procent van de lessen in het Spaans is en hoeveel in de regionale taal. Vraag ook hoe ze nieuwkomers begeleiden. Sommige scholen hebben extra taalondersteuning, andere verwachten dat een kind snel zelfstandig meekomt.

Doorstroom en diploma’s

Als je kind al richting examenjaren gaat, wordt de keuze gevoeliger. Niet elke route sluit even logisch aan op vervolgonderwijs in Nederland of België. Bespreek daarom vóór inschrijving met de school:

• in welke taal de toetsen zijn,
• welke certificering of diplomaroute wordt gevolgd,
• en hoe overstappen halverwege het schooltraject geregeld is.

Inschrijven op school: wat regel je eerst?

Scholen vragen meestal om een basisset documenten. De exacte lijst verschilt per autonome regio en per schooltype, maar je kunt je hierop voorbereiden.

Documenten die vaak gevraagd worden

• Identiteitsbewijs van ouder(s) en kind
• Bewijs van adres in Spanje (inschrijving gemeente of huur/koopcontract, afhankelijk van situatie)
• Eventueel eerdere schoolrapporten of een schoolverklaring
• Vaccinatiegegevens of medische info (niet altijd verplicht, wel vaak handig)

Wanneer inschrijven?

Voor openbare en concertado-scholen zijn er meestal vaste inschrijfperiodes richting het nieuwe schooljaar. Kom je buiten die periode aan, dan is plaatsing vaak nog steeds mogelijk, maar je bent afhankelijk van beschikbare plekken. Dat kan betekenen dat je kind op een school terechtkomt die niet je eerste keuze is. Oriënteer dus vroeg, zeker in populaire kustplaatsen waar veel gezinnen naartoe verhuizen.

Integratie: zo help je je kind sneller landen

De grootste versneller is een combinatie van taal, ritme en sociale contacten. Kinderen pikken taal vaak snel op, maar de eerste maanden kunnen intens zijn. Met een paar praktische keuzes maak je het makkelijker.

Taal: maak het klein en dagelijks

• Kies één vaste routine: elke dag 10–15 minuten lezen of luisteren in het Spaans.
• Gebruik situaties: boodschappen, sportclub, speeltuin. Korte gesprekjes helpen meer dan “lesjes”.
• Vraag de school of er extra ondersteuning is voor nieuwe leerlingen (taalprogramma, buddy-systeem).

Vrienden maken: sport en clubs werken beter dan “wachten op school”

In veel Spaanse dorpen en steden worden vriendschappen buiten school gemaakt via sportclubs, muziekles of lokale feesten. Een laagdrempelige club in de wijk helpt vaak sneller dan alleen playdates plannen.

Realistische verwachting voor de eerste maanden

Het is normaal dat een kind in het begin moe is, stiller wordt of juist sneller gefrustreerd raakt. Dat zegt niet meteen iets over “of Spanje wel lukt”. Spreek met de leerkracht af hoe jullie de voortgang volgen, bijvoorbeeld na 4 en 8 weken.

Praktische zaken die vaak vergeten worden

Bij emigreren met kinderen zit de stress vaak in de details: bereikbaarheid, ritme, zorg en dagelijkse regelzaken. Deze punten geven je houvast bij het plannen.

Wonen: kies op school en reistijd, niet alleen op uitzicht

Een huis aan de kust is aantrekkelijk, maar als je dagelijks lang moet rijden naar school of activiteiten, gaat dat snel wringen. Kijk bij bezichtigingen direct naar:

• reistijd naar school tijdens spits
• veiligheid van de route (lopen/fietsen is niet overal vanzelfsprekend)
• nabijheid van sport, vrienden en speelplekken

Als je breder wilt kijken naar het dagelijkse leven en waar je op moet letten per regio, lees dan ook onze pagina over wonen in Spanje.

Gezondheidszorg en kinderzorg

Zorg dat je weet hoe je huisartsenzorg en eventuele specialistische zorg in jullie regio regelt, zeker als je kind iets nodig heeft zoals logopedie of extra begeleiding. In situaties waarin verzekeringen een rol spelen, is het verstandig om je goed te verdiepen in wat wel en niet gedekt is. Dat onderwerp lichten we apart toe op onze pagina over verzekeringen in Spanje.

Dagelijkse bereikbaarheid: mobiel nummer en internet

Scholen communiceren vaak via WhatsApp-groepen en schoolapps. Een lokaal nummer maakt veel praktische dingen makkelijker (inschrijving, afspraken, contact met andere ouders). Bekijk daarom tijdig wat handig is qua abonnement. Daarover lees je meer op onze pagina over een mobiel abonnement in Spanje.

Handige volgorde van aanpak (oriëntatiefase)

1. Kies je regio met oog op taal (Spaans en eventueel regionale taal) en schoolaanbod.
2. Maak een shortlist van scholen en plan gesprekken of open dagen (ook online kan vaak).
3. Check inschrijfperiodes en vraag per school welke documenten nodig zijn.
4. Kies woongebied op basis van schoolroute en dagelijkse logistiek.
5. Plan integratie: club/sport, taalroutine en vaste evaluatiemomenten met school.

Vraag: Kunnen kinderen zomaar instromen op een Spaanse school als je midden in het schooljaar verhuist?
Antwoord: Meestal wel, maar de plaatsing hangt af van beschikbare plekken. Vooral bij populaire scholen kan het zijn dat je wordt doorverwezen naar een andere school in de buurt.

Wanneer is het slim om extra hulp te regelen?

Soms loont het om vroeg ondersteuning te zoeken, niet omdat het “moet”, maar omdat het rust geeft.

• Bij taalstress of leerachterstand: vraag school naar extra ondersteuning en overweeg tijdelijke bijles Spaans.
• Bij pubers of examenjaren: plan een gesprek met de school over niveau, doorstroom en haalbaarheid van het schooljaar.
• Bij speciale onderwijsbehoeften: bespreek vooraf wat een school kan bieden en welke documenten nodig zijn.

Als je naast school ook bezig bent met de praktische verhuizing zelf, inclusief planning en papierwerk, helpt het om het verhuisdeel apart uit te zoeken. Dat leggen we stap voor stap uit op onze pagina over verhuizen naar Spanje.